اختلال در عرضه سوخت از خاورمیانه در پی جنگ ایران

فرار اروپا از کابوس «کمبود سوخت جت» | پالایشگاه‌ها در آماده‌باش کامل | بازار سوخت جت روی لبه تیغ حرکت می‌کند!

سرویس: اخبار اقتصادی کدخبر: ۷۸۷۰۱۵
اقتصادنیوز: با وجود اختلال در صادرات انرژی خاورمیانه پس از جنگ ایران، ایرلاین‌ها و پالایشگاه‌های اروپایی می‌گویند خطر کمبود سوخت جت در تابستان امسال تا حد زیادی مهار شده است.
فرار اروپا از کابوس «کمبود سوخت جت» | پالایشگاه‌ها در آماده‌باش کامل | بازار سوخت جت روی لبه تیغ حرکت می‌کند!

به گزارش اقتصادنیوز، جنگ ایران و شوک ناشی از کاهش عرضه انرژی از خاورمیانه، در ماه‌های اخیر یکی از بزرگ‌ترین تهدیدها برای صنعت هوانوردی جهان بود؛ بحرانی که می‌توانست به لغو گسترده پروازها، جهش دوباره قیمت بلیت و اختلال در فصل اوج سفرهای تابستانی اروپا منجر شود. اما حالا با افزایش تولید پالایشگاه‌ها، رشد واردات سوخت از آمریکا و آفریقا و آزادسازی ذخایر استراتژیک، شرکت‌های هواپیمایی اروپایی از عبور نسبی از بحران سخن می‌گویند؛ هرچند معامله‌گران انرژی همچنان هشدار می‌دهند بازار سوخت جت روی لبه تیغ حرکت می‌کند.

پالایشگاه‌ها در تلاشند کاهش عرضه خاورمیانه را جبران کنند

به گزارش فایننشال‌تایمز، شرکت‌های هواپیمایی و پالایشگاه‌های نفتی اروپا به‌تدریج اطمینان بیشتری پیدا کرده‌اند که این قاره می‌تواند در تابستان امسال از وقوع کمبود جدی سوخت جت جلوگیری کند؛ آن هم پس از آنکه پالایشگاه‌ها تولید خود را به حداکثر رسانده، واردات را افزایش داده‌اند و دولت‌ها نیز به ذخایر راهبردی خود متوسل شده‌اند.

اختلال در عرضه سوخت از خاورمیانه در پی جنگ ایران، تهدیدی جدی برای صنعت هوانوردی جهان ایجاد کرده بود؛ اما مایکل اولیری، مدیرعامل رایان‌ایر، روز دوشنبه اعلام کرد که «تقریباً هیچ نگرانی‌ای درباره تأمین سوخت در سراسر اروپا» برای فصل تابستان ندارد.

او گفت: «یک تا دو ماه پیش نگرانی واقعی وجود داشت.»

اما به گفته او، افزایش عرضه از آمریکا، غرب آفریقا و نروژ، در کنار تأمین بخشی از سوخت برخی ایرلاین‌های اروپای مرکزی از روسیه، باعث شده چشم‌انداز تأمین سوخت در اروپا اکنون مناسب به نظر برسد.

در حالی که پالایشگاه‌ها همچنان معتقدند فصل اوج سفرهای تابستانی می‌تواند «آزمونی دشوار» برای این صنعت باشد، چندین شرکت نفتی اعلام کرده‌اند هشدار آژانس بین‌المللی انرژی مبنی بر احتمال کمبود سوخت ظرف چند هفته، بعید است به واقعیت تبدیل شود.

شرکت انرژی اسپانیایی رپسول اعلام کرد تولید سوخت جت خود را برای ماه‌های پیش‌رو، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، بین ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش داده است؛ اقدامی که از طریق بازآرایی پالایشگاه‌ها برای تولید سهم بیشتری از نفت سفید (کروسین) از هر بشکه نفت خام فرآوری‌شده انجام شده است.

این میزان افزایش در صنعت پالایش، اقدامی غیرمعمول محسوب می‌شود؛ زیرا پالایشگاه‌ها معمولاً انعطاف محدودی برای تغییر ترکیب تولید میان فرآورده‌های مختلف دارند.

آنتونیو مستره، مدیر عملیات پالایشگاهی رپسول، گفت هدف این اقدام «پوشش کامل فصل تابستان» بوده است؛ فصلی که اسپانیا معمولاً با جهش شدید تقاضای سوخت جت در دوران اوج سفرها مواجه می‌شود. او افزود این شرکت همچنین برخی تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده را به تعویق انداخته است.

image_2026-05-21_11-52-17

قیمت سوخت جت در شمال اروپا در اوایل آوریل به رکورد ۱۹۰۴ دلار در هر تن رسید.

اروپا تاکنون توانسته از اختلالات شدید جلوگیری کند؛ این در حالی است که رئیس آژانس بین‌المللی انرژی در ماه آوریل هشدار داده بود که اروپا «شاید فقط شش هفته ذخیره سوخت جت» در اختیار داشته باشد. با این حال، شرکت‌های هواپیمایی تنها تعداد محدودی از مسیرهای کوتاه‌برد و زیان‌ده را کاهش داده‌اند.

بریتیش ایرویز اوایل همین ماه اعلام کرد که برای کل برنامه پروازهای تابستانی خود تأمین‌کنندگان کافی در اختیار دارد، در حالی که ایر فرانس نیز گفته فرودگاه‌های تحت پوشش این شرکت ذخایر کافی برای چند ماه آینده دارند.

یوزف وارادی، مدیرعامل ویز ایر، گفت افزایش قیمت سوخت جت ــ هرچند دردناک ــ به اروپا کمک کرده تا خود را با شرایط جدید تطبیق دهد؛ چراکه پالایشگاه‌های آمریکا و نیجریه صادرات بیشتری به اروپا روانه کرده‌اند.

او گفت: «چنین قیمت‌هایی در بازار، نیروهای جدیدی را به حرکت درمی‌آورد.»

بر اساس داده‌های مؤسسه آرگوس مدیا، قیمت سوخت جت در شمال اروپا اوایل آوریل به رکورد تاریخی ۱۹۰۴ دلار به ازای هر تن رسید؛ رقمی که بیش از دو برابر سطح پیش از آغاز بحران بود.

با این حال، هفته گذشته قیمت سوخت جت به حدود ۱۳۲۸ دلار در هر تن کاهش یافت؛ هرچند این رقم همچنان ۶۰ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ است.

هفته گذشته، سورور آیدین، مدیر ارشد بازرگانی فرودگاه استانبول، به فایننشال تایمز گفت این فرودگاه ــ که پس از اختلال در هاب‌های اصلی خلیج فارس با افزایش تقاضای پروازهای ترانزیتی مواجه شده ــ از نظر تأمین سوخت مشکلی ندارد؛ زیرا سوخت خود را از منابع متنوعی تأمین می‌کند.

او گفت: «تنوع‌بخشی، کلید اصلی است.»

شرکت انرژی پرتغالی گالپ نیز اعلام کرد تولید سوخت جت خود را «به حداکثر» رسانده است.

این شرکت اعلام کرد: «در ماه‌های آینده هیچ اختلالی در عرضه پیش‌بینی نمی‌شود.»

image_2026-05-21_11-52-10

گالپ افزود: «مصرف داخلی این کشور از طریق افزایش تولید و قراردادهای قطعی واردات، «به‌طور کامل پوشش داده خواهد شد».

یوجین لیندل، تحلیلگر مؤسسه مشاوره انرژی FGE NexantECA، برآورد کرده است که افزایش بازده پالایشگاه‌های اروپایی می‌تواند حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز به تولید سوخت جت اضافه کند؛ رقمی معادل حدود ۲۰ درصد از واردات سوخت جت اروپا از خاورمیانه پیش از جنگ ایران.

یکی از مدیران یک پالایشگاه اروپایی نیز گفت نتایج مالی ماه‌های مارس و آوریل این شرکت احتمالاً جزو بهترین عملکردهای تاریخ آن خواهد بود؛ زیرا جهش قیمت سوخت جت، انگیزه زیادی برای افزایش تولید این محصول به بهای کاهش تولید سایر فرآورده‌ها ایجاد کرده است.

او گفت: «باید از این فرصت سود ببریم.»

لیندل همچنین تخمین زد آزادسازی ذخایر استراتژیک توسط اعضای آژانس بین‌المللی انرژی می‌تواند حدود ۳۴ درصد از کسری عرضه سوخت جت اروپا در سال ۲۰۲۵ را جبران کند، در حالی که افزایش واردات از کشورهایی مانند آمریکا و نیجریه می‌تواند باقی شکاف عرضه را پوشش دهد.

در همین حال، برآوردها نشان می‌دهد تقاضای سوخت جت در اروپا در سه‌ماهه دوم سال جاری حدود ۲ درصد کاهش یافته است؛ زیرا ایرلاین‌ها برخی مسیرهای زیان‌ده را حذف کرده‌اند. این کاهش بسیار کمتر از افت شدیدی است که در ابتدای بحران پیش‌بینی می‌شد.

با این حال، معامله‌گران هشدار داده‌اند که اروپا هنوز نباید دچار خوش‌بینی بیش از حد شود.

لوکاش استروپچفسکی، معامله‌گر ارشد شرکت انرژی لهستانی اورلن، گفت تابستان امسال احتمالاً به «آزمونی سخت» برای «کل نظام امنیت انرژی جهان» تبدیل خواهد شد.

او که نزدیک به ۲۰ سال سابقه معامله‌گری دارد، گفت: «اگر فقط دو یا سه سال بود که در این حوزه کار می‌کردم، می‌گفتم مشکلی وجود ندارد. اما تجربه طولانی‌مدت چیز دیگری می‌گوید.»

او افزود: «یک تغییر بسیار کوچک در شرایط فعلی می‌تواند مشکلات بزرگی برای همه ایجاد کند.»

 

 

ارسال نظر

پربازدیدترین‌ها
لوتوس پارسیان - O